Çocuğunuz özel öğrenme güçlüğü tanısı aldıysa ya da RAM değerlendirmesinden geçtiyse yeni bir süreç başlar. Kurul kararı, BEP, destek eğitim odası gibi kavramlar ilk duyulduğunda karışık görünür. Hepsi Millî Eğitim Bakanlığının Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği'nde tanımlıdır. Hangi adımda ne olduğunu ve velinin nerede söz sahibi olduğunu bilmek süreci çok kolaylaştırır.
RAM kararıyla ne değişir?
Değerlendirmeyi RAM'daki özel eğitim değerlendirme kurulu yapar. Ardından il ya da ilçe özel eğitim hizmetleri kurulu, kurulun raporunu dikkate alarak çocuğun hangi eğitim ortamında eğitim göreceğine karar verir. RAM belgelerine göre özel öğrenme güçlüğü tanısı alan öğrenci, tam zamanlı kaynaştırma öğrencisi olarak kendi okulunda eğitimine devam edebilir. Yönetmeliğin "kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim" dediği bu düzende çocuk akranlarıyla birlikte okur ve ihtiyaç duyduğu destek eğitim hizmetini de alır.
Tanının hastanede mi yoksa RAM'da mı konduğu, çocuğun yararlanabileceği hizmetleri etkiler. RAM belgelerine göre ÇÖZGER ile tanı alan çocuk hem okuldaki destek eğitim odasından hem de özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerindeki destek eğitimden yararlanabilir. ÇÖZGER olmadan RAM'da Öğrenme Güçlüğü Testi ile tanı alan çocuk ise destek eğitim odasından yararlanır. Bu iki yolun nasıl işlediğini disleksi testi kaç yaşında yapılır yazısında anlattık.
BEP nedir, kim hazırlar?
BEP, bireyselleştirilmiş eğitim programının kısaltmasıdır. Yönetmelik onu çocuğun takip ettiği program esas alınarak, gelişim özellikleri, eğitim ihtiyaçları ve performansı göz önünde tutularak hazırlanan ve verilecek destek eğitim hizmetlerini de içeren özel eğitim programı olarak tanımlar. Gündelik dille söylersek BEP, çocuğun hangi hedefe hangi destekle ilerleyeceğini yazan plandır.
BEP'i okuldaki BEP geliştirme birimi hazırlar. Birim, okul müdürü ya da görevlendireceği bir müdür yardımcısının başkanlığında şu kişilerden oluşur:
- Rehberlik öğretmeni
- Öğrencinin sınıf öğretmeni
- Öğrencinin dersini okutan alan öğretmenleri
- Öğrencinin velisi
- Öğrencinin kendisi
Gerektiğinde RAM'daki özel eğitim değerlendirme kurulundan bir üye de birimin toplantısına katılır. Yani veli bu birimin doğal üyesidir ve çocuğunun planında söz hakkı vardır. Birim BEP'i hazırlar, uygular, izler ve gerektiğinde değiştirir. RAM belgelerine göre öğretmenler, gelişmeleri değerlendirmek için bir eğitim öğretim yılında üç kez toplantı düzenleyip kayda geçirir.
Destek eğitim odası
Destek eğitim odası, tam zamanlı kaynaştırma ile okuyan öğrencilere ihtiyaç duydukları alanlarda destek verilen ayrı bir ortamdır. Okulda il ya da ilçe millî eğitim müdürlüğünce açılır. Hangi öğrencinin bu odada eğitim alacağına, hangi derslerin ve haftada kaç saatin bu odada geçeceğine BEP geliştirme birimi karar verir.
Yönetmelik bir üst sınır koyar: destek eğitim odasında geçen süre haftalık toplam ders saatinin yüzde 40'ını aşamaz. Böylece çocuk zamanının çoğunu sınıfında, arkadaşlarıyla birlikte geçirir. Okulda oda yoksa ya da yeterli değilse bunu rehberlik servisiyle konuşmak gerekir.
Sınavlarda ve not değerlendirmesinde düzenlemeler
Yönetmeliğin 24. maddesine göre kaynaştırma ile okuyan öğrencinin başarısı BEP'ine göre değerlendirilir. Bütün ölçme ve değerlendirme süreçlerinde öğrencinin ihtiyacına göre süre, ortam, yöntem, cihaz ve materyalde düzenleme yapılır. Okuma güçlüğü olan bir öğrenci için bu, ek süre, soruların sesli okunması ya da ayrı bir ortamda sınav gibi düzenlemeler anlamına gelebilir. Hangisinin uygulanacağına BEP birimi karar verir.
Bakanlığın merkezî sınavlarında da özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler için tedbir alınır. Bu sınav tedbirleri için başvuru RAM üzerinden yürür. RAM belgelerine göre üniversite sınavında ek süre gibi düzenlemeler için ise başvuru sırasında sağlık kurulu raporunun ÖSYM'ye verilmesi gerekir.
Karara itiraz edebilir misiniz?
Evet. Yönetmeliğin 42. maddesine göre veli, eğitsel değerlendirme ve tanılama ya da yerleştirme kararına, kararın kendisine bildirildiği tarihten itibaren otuz iş günü içinde itiraz edebilir. İtiraz özel eğitim hizmetleri kuruluna yapılır ve kurul onu yeniden değerlendirilmek üzere RAM'a gönderir. Süre kısa olduğu için kararın yazılı olarak size ulaştığı tarihi not etmek iyi olur.
Veli olarak sürecin içinde kalmak
BEP toplantılarına katılmak, evde gördüklerinizi anlatmak ve hedeflerin çocuğunuz için gerçekçi olup olmadığını sormak, planın işlemesini sağlar. Ev ile okulun aynı hedefe çalışması en çok bu toplantılarda kurulur. Okuma desteğinin neden erken başlaması gerektiğini ve hangi yöntemlerin işe yaradığını disleksi geçer mi yazısında anlattık.
MinikUp'ın alan bazlı raporları, çocuğun hangi bilişsel alanda zorlandığını gösterdiği için BEP toplantısına somut bir veri olarak götürülebilir. Raporun nasıl okunacağı veliler için rapor rehberimizde var.
Kaynaklar
Bu yazı bilgi vermek içindir, tanı ya da tedavi önerisi yerine geçmez. Çocuğunuzla ilgili bir kaygınız varsa okulunuzun rehberlik servisine ya da bir uzmana danışın.
